Spis treści
- Specjalistyczne soczewki w korekcji widzenia przy stożku rogówki
- Inne zastosowania soczewek specjalistycznych
- Badania wzroku i wybór metody korekcji w Salonie Optycznym 123Okulary.pl
- Najpopularniejsze pytania i odpowiedzi
Soczewki specjalistyczne, nazywane również twardymi lub sztywnymi gazoprzepuszczalnymi (RGP/RCL), stanowią rozwiązanie do zadań specjalnych. Produkuje się je na indywidualne zamówienie w przypadku bardziej zaawansowanych problemów ze wzrokiem.
Posiadają sztywniejszą strukturę niż standardowe soczewki miękkie, a ponadto nie zawierają wody i nie przylegają do oka, lecz pływają w warstwie filmu łzowego. W poniższym artykule omawiamy najczęstsze zastosowania soczewek specjalistycznych.
Specjalistyczne soczewki w korekcji widzenia przy stożku rogówki
Stożek rogówki to postępująca choroba oka, która prowadzi do deformacji rogówki, co skutkuje nieregularnym kształtem stożkowym. Pierwsze objawy pojawiają się zazwyczaj w okresie dojrzewania lub we wczesnej młodości, a ich rozwój może wiązać się ze znacznym pogorszeniem ostrości widzenia.
Charakterystyczne dla tej przypadłości jest pogłębianie się i wydłużanie rogówki, co powoduje nieprawidłowe załamywanie się światła i w efekcie - znaczne zaburzenia widzenia, takie jak zniekształcenia oraz rozmazywanie obrazu, nadwrażliwość na światło.
Przyczyny stożka rogówki nie są do końca znane, jednak uważa się, że za jego rozwój odpowiadają czynniki genetyczne, środowiskowe i hormonalne.
Kluczowym elementem skutecznego korygowania istotnych zaburzeń widzenia przy stożku rogówki jest zastosowanie soczewek specjalistycznych. Twarde szkła kontaktowe zachowują swój kształt na oku, co umożliwia stworzenie gładkiej powierzchni optycznej nad nieregularnie zdeformowaną rogówką.
W ten sposób poprawiają jakość widzenia u Pacjenta - wiele osób może wówczas sprawniej wykonywać codzienne czynności. Same soczewki specjalistyczne są komfortowe w użytkowaniu, choć niekiedy powodują dyskomfort podczas pierwszych dni noszenia.
Kluczem jest ich indywidualne dopasowanie oraz regularne kontrolowanie w ramach wizyt u okulisty lub optometrysty.

Czy soczewki kontaktowe hamują postęp stożka rogówki?
Nie: soczewki specjalistyczne poprawiają jakość widzenia przy stożku rogówki, ale nie wpływają na postęp samej choroby. Zabiegiem, którego celem jest zahamowanie postępu stożka, jest sieciowanie kolagenu rogówki (cross-linking), o którym decyduje i który wykonuje lekarz okulista.
Dlatego osoba ze stożkiem rogówki potrzebuje dwóch rodzajów opieki: lekarskiej, która ocenia aktywność choroby i kwalifikuje do zabiegów, oraz optometrycznej, która zapewnia jak najlepsze widzenie dzięki dobrze dopasowanej soczewce.
Sygnały, które warto zgłosić lekarzowi okuliście:
- szybkie zmiany mocy lub osi astygmatyzmu między kolejnymi badaniami,
- zmiany w topografii rogówki widoczne przy kontroli,
- pogarszająca się tolerancja soczewki, która wcześniej była wygodna,
- nagłe pogorszenie widzenia, ból lub silne zaczerwienienie oka.
Przy stożku rogówki odradza się też pocieranie oczu, zwłaszcza u osób z alergią i świądem powiek. Po zabiegu soczewki dobiera się ponownie, w terminie uzgodnionym z lekarzem prowadzącym.
Inne zastosowania soczewek specjalistycznych
Soczewki kontaktowe twarde są polecane nie tylko Pacjentom zmagającym się ze stożkiem rogówki. To rozwiązanie sprawdza się również w przypadku innych zniekształceń rogówki, na przykład spowodowanych urazem mechanicznym.
Stanowi także odpowiedni wybór dla osób cierpiących na zaawansowany lub nieregularny astygmatyzm, gdyż wówczas standardowe metody korekcji wady wzroku mogą okazać się niewystarczające. Ponadto soczewki specjalistyczne stosuje się w przypadku:
- wysokiej krótkowzroczności lub nadwzroczności, kiedy miękkie soczewki kontaktowe lub standardowe szkła okularowe nie zapewniają zadowalających efektów - opisywane szkła kontaktowe pozwalają na precyzyjne korygowanie dużych wad wzroku;
- zespołu suchego oka - Pacjenci cierpiący na zespół suchego oka często doświadczają dyskomfortu podczas noszenia miękkich soczewek; twarde soczewki gazoprzepuszczalne, dzięki mniejszej powierzchni kontaktu z rogówką oraz zdolności do utrzymywania łez pod soczewką, są w stanie zredukować uciążliwe objawy, jednocześnie zapewniając optymalną korekcję wady wzroku;
- afakii, czyli braku soczewki oka - wada ta może być wrodzona lub nabyta w wyniku operacji zaćmy lub urazu; w takich sytuacjach, zwłaszcza gdy nie wszczepiono sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej, soczewki kontaktowe bywają dobrą opcją korekcji wzroku.
W wymienionych sytuacjach standardowe rozwiązania korekcyjne zazwyczaj okazują się niewystarczające, dlatego warto zadbać o swój komfort i zastanowić się nad zakupem soczewek specjalistycznych. Ważne jest jednak, aby dobór szkieł kontaktowych został poprzedzony precyzyjną diagnostyką.
Rodzaje soczewek specjalistycznych i ich typowe zastosowania:
| Rodzaj soczewki | Budowa | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Sztywne gazoprzepuszczalne (RGP) rogówkowe | Mała średnica, opierają się na rogówce | Astygmatyzm nieregularny, wczesny stożek, wysokie wady |
| Sklerowe (twardówkowe) | Duża średnica, opierają się na twardówce nad warstwą płynu | Zaawansowany stożek, nieregularna rogówka, suche oko |
| Hybrydowe | Sztywny środek i miękki brzeg | Gdy soczewka RGP jest źle tolerowana |
| Ortokeratologiczne | Sztywne, zakładane na noc | Korekcja krótkowzroczności bez soczewek w ciągu dnia |
| Miękkie wykonywane na zamówienie | Indywidualne parametry | Wysokie moce i cylindry spoza zakresu standardowych soczewek |
Jak długo trwa przyzwyczajenie do soczewek twardych?
Adaptacja do soczewek twardych zwykle trwa dłużej niż do miękkich: przez pierwsze dni soczewka jest wyraźnie wyczuwalna, a czas noszenia wydłuża się stopniowo według zaleceń specjalisty. U większości osób uczucie obecności soczewki słabnie z każdym dniem regularnego noszenia.
W okresie adaptacji typowe są:
- wyczuwanie krawędzi soczewki przy mruganiu,
- łzawienie w pierwszych minutach po założeniu,
- większa wrażliwość na pył i wiatr, bo drobina pod soczewką twardą od razu daje kłucie.
Przerwy w noszeniu w pierwszych tygodniach wydłużają adaptację, dlatego lepiej nosić soczewki codziennie, nawet krócej.
Soczewki sklerowe i hybrydowe bywają odczuwane jako wygodniejsze od początku, bo ich brzeg nie opiera się na wrażliwej rogówce. Utrzymujący się ból, zaczerwienienie lub pogorszenie widzenia nie są natomiast elementem adaptacji: wtedy soczewkę trzeba zdjąć i skontaktować się ze specjalistą, a przy silnym bólu z lekarzem okulistą.
Badania wzroku i wybór metody korekcji w Salonie Optycznym 123Okulary.pl
Zapraszamy do umówienia się na wizytę w celu wykonania potrzebnych badań diagnostycznych oraz dobrania optymalnych rozwiązań dla Twoich potrzeb. Zajmiemy się między innymi wykonaniem pomiaru refrakcji i krzywizny rogówki, a w uzasadnionym przypadku również topografii rogówki.
Zadbamy o to, abyś uzyskał wszystkie niezbędne informacje dla prawidłowego użytkowania dobranych soczewek kontaktowych oraz zalecenia w zakresie częstotliwości wizyt kontrolnych.
Przeczytaj również: Ortokorekcja u dorosłych, czyli jak nocne soczewki mogą zastąpić okulary w ciągu dnia
Najpopularniejsze pytania i odpowiedzi
Jakie są główne zastosowania soczewek specjalistycznych?
Soczewki specjalistyczne są stosowane głównie do korygowania zaawansowanych problemów ze wzrokiem, jak stożek rogówki, wysoka krótkowzroczność lub nadwzroczność, zespół suchego oka, afakia, oraz w przypadkach, gdzie standardowe metody korekcji są niewystarczające.
Kto powinien rozważyć soczewki specjalistyczne?
Osoby z nieregularnym astygmatyzmem, wysokimi wadami wzroku, zespołem suchego oka, lub afakią (brak soczewki oka) mogą skorzystać z soczewek specjalistycznych dla lepszej jakości widzenia.
Jakie są korzyści z noszenia soczewek specjalistycznych?
Soczewki specjalistyczne zapewniają lepszą korekcję widzenia poprzez utrzymanie stałego kształtu na oku i tworzenie gładkiej powierzchni optycznej, co jest kluczowe przy nieregularnych kształtach rogówki.
Jakie czynniki są ważne przy wyborze soczewek specjalistycznych?
Kluczowe jest indywidualne dopasowanie soczewek, regularne kontrole i oceny stanu oczu oraz stosowanie się do zaleceń specjalisty w zakresie pielęgnacji i częstości zmiany soczewek.
Gdzie można uzyskać więcej informacji na temat soczewek specjalistycznych?
Salon optyczny oferuje badania wzroku i pomoc w doborze soczewek specjalistycznych. Zaleca się umówienie wizyty w celu przeprowadzenia diagnostyki i uzyskania porady specjalisty.
