Dlaczego litery “pływają” podczas czytania, mimo że główna wada wzroku jest dobrze skorygowana

Wrażenie pływania tekstu może występować przy dobrze skorygowanej krótkowzroczności czy dalekowzroczności, lecz mogą być to także niewykryte dodatkowe wady wzroku lub inne kwestie indywidualne. Podczas szczegółowego badania optometrycznego diagnozowane są nieprawidłowości, które pojawiły się lub zostały zauważone przez daną osobę niedawno, już po poprzednim badaniu i doborze okularów korekcyjnych. Rozmywanie widzianych liter przy skorygowanej wadzie zazwyczaj nie wynika z problemów z ostrością widzenia, lecz z zaburzeń pracy mięśni gałek ocznych. Najczęstsze przyczyny to problemy z akomodacją oraz widzeniem obuocznym.

Kwestie związane z funkcjonowaniem oczu

Niektóre zaburzenia nie są tradycyjną wadą wzroku, chociaż przekładają się na trudności z ostrym widzeniem. Ich natura, przyczyny oraz sposoby łagodzenia dolegliwości są zupełnie inne, ponieważ ostrość widzenia wynika nie tylko z kształtu oka, lecz przede wszystkim ze sprawności całego układu neuromięśniowego. Gdy główna wada wzroku zostaje idealnie skorygowana okularami, całkowicie neutralizujemy negatywny wpływ budowy anatomicznej oka na ostrość widzenia. Jeśli mimo to widziany obraz nadal nie wygląda prawidłowo – litery pływają, dwoją się lub zamazują – oznacza to, że problem może leżeć w dynamice układu akomodacyjnego wewnątrz oka, motoryce mięśni okoruchowych na zewnątrz oka lub mieć związek z neurologią.

Doświadczony optometrysta rozpozna:

• zaburzenia akomodacji, na przykład:
  • niewydolność akomodacji – oko nie ma siły niezbędnej do utrzymania ostrości;
  • niską sprawność akomodacji – oko zbyt wolno reaguje na zmianę odległości;
• astenopię – przewlekłe zmęczenie i przeciążenie wzroku, które najczęściej powoduje długotrwała praca przy komputerze lub czytanie przy słabym oświetleniu. Wyróżnia się astenopię:
  • akomodacyjną – gdy mięsień rzęskowy musi bez przerwy pracować, aby utrzymać ostrość na niewielką odległość;
  • mięśniową – dotyczącą zmęczenia mięśni zewnętrznych oka, gdy konieczne jest długotrwałe utrzymanie idealnej zbieżności;
  • siatkówkową – wynikającą z przeciążenia samej siatkówki oraz kory wzrokowej w mózgu przez pracę w migoczącym oświetleniu, patrzenie na jaskrawe ekrany czy zbyt wysoki kontrast tekstu;
• Zespół Suchego Oka (ZSO) – ma podłoże czysto fizyczne i wpływa na optykę oka. Światło przechodzące przez przesuszoną nierówną powierzchnię gałki ocznej załamuje się chaotycznie. W efekcie litery nagle tracą ostre krawędzie, zaczynają się rozmywać i rozlewać na boki.

W takich sytuacjach pomóc może nawilżanie powierzchni oczu, wykonywanie ćwiczeń wzroku z użyciem specjalistycznych urządzeń u optometrysty, codzienne ćwiczenia rozluźniające w pracy lub domu oraz zmiana nawyków i planu dnia, aby oczy mogły jak najdłużej odpoczywać po intensywnym wysiłku. Pomocne mogą być też specjalne okulary relaksacyjne lub soczewki kontaktowe wspierające akomodację.

Dodatkowe wady wzroku

Jeżeli zdiagnozowana została już główna wada wzroku i mimo noszenia prawidłowo dobranych okularów czy soczewek kontaktowych czytany tekst nadal nie jest wystarczająco ostry, potrzebne może być kolejne badanie w celu sprawdzenia, czy występuje dodatkowo:

• astygmatyzm – nawet niewielki, nieuwzględniony w pełnej korekcji astygmatyzm powoduje zniekształcenia liter, ich rozciąganie oraz falowanie prostych linii,
• zez ukryty – podczas czytania mięśnie gałkoruchowe szybko się męczą, gałki oczne na ułamek sekundy przemieszczają się i wracają na miejsce, co objawia się jako chwilowe falowanie, pływanie lub drżenie tekstu.
• wczesny stożek rogówki – w początkowym stadium postępujące ścieńczenie i uwypuklenie rogówki daje objawy identyczne jak rozwijająca się krótkowzroczność połączona z astygmatyzmem.

To jedne z licznych schorzeń, które obecnie z powodzeniem diagnozowane są podczas pierwszej wizyty. Gdy znane są już wszystkie problemy ze wzrokiem, można zaplanować indywidualnie dalsze działania, które sprawią, że oczy będą miały odpowiednie wsparcie.

Predyspozycje neurorozwojowe

Na niewystarczającą ostrość tekstu podczas czytania wpływ mogą mieć także czynniki, które utrudniają mózgowi stabilne przetwarzanie tekstu. Gdy wykluczone zostaną inne okoliczności oraz choroby i schorzenia, potrzebna może być dodatkowa diagnostyka, aby sprawdzić, czy występuje:

• stres wzrokowy – nadwrażliwość kory wzrokowej na wysoki kontrast. Oczy działają wtedy sprawnie, przetwarzanie fonologiczne w mózgu również, lecz brakuje równowagi między neuronami, które pobudzają sygnał, a tymi, które powinny go hamować, stąd rozmyty obraz.
• zaburzenia przetwarzania sensorycznego – mózg nieprawidłowo odbiera informacje płynące ze zmysłów, gdy wysoki kontrast czarnych liter na białym tle działa jak rażące światło reflektorów.
• migrena z aurą wzrokową – podczas takiej migreny komórki kory wzrokowej nie odpoczywają. Z powodu niedoboru neuroprzekaźników hamujących oraz nadmiaru pobudzających, neurony te nieustannie generują mikrowyładowania same z siebie, przekładając się na nieostre widzenie liter.

Pomocne w tych sytuacjach mogą być między innymi przestawienie ekranu w telefonie i komputerze na stały tryb ochrony wzroku (ciepłe barwy) i obniżenie jasności, a także korzystanie z okularów z soczewkami barwionymi, na przykład filtrem FL-41 o różowo-brunatnym lub malinowym zabarwieniu.

Realne wsparcie w codziennych prostych działaniach

Poza badaniami wzroku i innymi specjalistycznymi, jeżeli są wskazane, ważna jest także dieta bogata w magnez, rezygnacja ze sztucznych substancji słodzących oraz solidne nawodnienie organizmu, ponieważ spadek nawodnienia to jeden z najszybszych wyzwalaczy aury migrenowej czy astenopii mięśniowej. Rozmywający się tekst przy dobrze skorygowanej wadzie wzroku to zwykle sygnał układu nerwowego i mięśniowego, że potrzebują one odpowiedniego wsparcia, ochrony oraz zmiany nawyków. Często już proste, bezinwazyjne rozwiązania przynoszą odczuwalną ulgę, dlatego zalecamy je również Klientom w 123okulary.pl.

Najczęściej zadawane pytania