Czy okulary dla kierowców pomagają przy jeździe o zmierzchu

Okulary dla kierowców mogą realnie pomagać przy jeździe o zmierzchu, jeśli korygują wadę do dali i mają wysokiej jakości powłokę antyrefleksyjną ograniczającą odblaski. Najczęściej poprawa wynika z wyrównania drobnej krótkowzroczności rzędu ok. -0,50 D lub astygmatyzmu (np. -0,75 cyl z prawidłową osią), które w dzień bywają niezauważalne, a w półmroku powodują rozlewanie świateł i spadek kontrastu.

Kluczowe są też centracja i parametry montażu oraz stabilna oprawa, bo błędy ustawienia lub porysowane soczewki nasilają rozproszenie światła i zmęczenie.

Jazda o zmierzchu a okulary dla kierowców: kiedy realnie pomagają

Okulary dla kierowców mogą poprawić komfort i bezpieczeństwo jazdy o zmierzchu, ale tylko wtedy, gdy są dobrane pod konkretny problem wzrokowy i warunki drogowe. Najczęściej chodzi o ograniczenie olśnień od reflektorów, poprawę kontrastu oraz stabilne widzenie w przejściu z jasności do półmroku.

W 123Okulary.pl w Białymstoku często trafiają do nas osoby, które widzą dobrze w dzień, a po zmroku zaczynają mrużyć oczy, szybciej się męczą i mają wrażenie, że reflektory nadjeżdżających aut świecą zbyt mocno. W takich sytuacjach część rozwiązań rzeczywiście pomaga, a część daje tylko pozorną poprawę.

Dlaczego o zmierzchu widzi się gorzej i skąd bierze się olśnienie

O zmierzchu spada ilość światła docierającego do siatkówki, a źrenica naturalnie się rozszerza, przez co rośnie wpływ drobnych niedoskonałości układu optycznego oka na jakość obrazu. W praktyce oznacza to więcej rozmycia, większą wrażliwość na światło i trudniejsze rozróżnianie kontrastów, zwłaszcza na mokrej nawierzchni.

Do tego dochodzi olśnienie, czyli chwilowe pogorszenie widzenia spowodowane jasnym źródłem światła w polu widzenia. Olśnienie nasila się, gdy występuje rozproszenie światła na powierzchniach oka i w ośrodkach optycznych: na filmie łzowym, rogówce, soczewce wewnątrzgałkowej, a także na wszelkich zmętnieniach (na przykład w początkowej zaćmie).

Częstym powodem jest też niekorygowana lub niedokorygowana wada refrakcji: niewielka krótkowzroczność, astygmatyzm (cylinder i oś) albo różnica mocy między oczami, która w dzień bywa niezauważalna.

W gabinecie częsta jest sytuacja, gdy kierowca deklaruje, że ma okulary do czytania, więc wzrok ma sprawdzony, a tymczasem do dali brakuje mu nawet -0,50 D w jednym oku lub ma astygmatyzm rzędu -0,75 cyl.

Taka różnica potrafi zdecydować o tym, czy znaki i piesi są czytelni w półmroku, czy zaczynają się zlewać z tłem.

Jak okulary dla kierowców mogą pomóc przy jeździe o zmierzchu

Okulary dla kierowców pomagają o zmierzchu głównie przez precyzyjną korekcję wady do dali i odpowiednie powłoki soczewek, które ograniczają odblaski i poprawiają przejrzystość obrazu. Największą różnicę daje po prostu dobrze ustawiona refrakcja, a dopiero potem dodatki w rodzaju konkretnych powłok.

W praktyce warto patrzeć na okulary jak na zestaw kilku elementów: moc sferyczna i cylindryczna, centracja i parametry montażu, materiał soczewki oraz powłoki. Jeśli któryś element jest przypadkowy, efekt może być odwrotny od oczekiwanego.

Na przykład zbyt mocna korekcja do dali może zwiększać dyskomfort i uczucie nienaturalnej ostrości, a źle ustawiona oś cylindra w astygmatyzmie potrafi nasilić rozjeżdżanie się świateł i zmęczenie przy dłuższej trasie.

W połowie dnia wiele osób toleruje drobne błędy, bo kontrast jest wysoki i oko ma lepsze warunki pracy. O zmierzchu tolerancja spada.

Dlatego dobrze dobrane okulary dla kierowców zwykle zaczynają być doceniane właśnie wtedy, gdy warunki są trudniejsze: półmrok, deszcz, mokry asfalt, dużo świateł z naprzeciwka.

Jakie soczewki i powłoki w okularach dla kierowców mają sens, a czego unikać

Najbardziej sensowne w okularach do prowadzenia auta są soczewki z powłoką antyrefleksyjną o wysokiej jakości oraz konstrukcja dopasowana do sposobu patrzenia w dal i na deskę rozdzielczą. Lepiej natomiast unikać rozwiązań, które zbyt mocno przyciemniają obraz o zmierzchu, bo ograniczają ilość światła docierającego do oka.

Powłoka antyrefleksyjna zmniejsza odbicia na powierzchniach soczewki, dzięki czemu do oka dociera więcej światła użytecznego, a mniej światła odbitego. To przekłada się na czytelniejszy obraz i mniejszą uciążliwość odblasków od reflektorów.

Warto też zwrócić uwagę na utwardzenie i warstwę hydrofobową, bo przy deszczu krople na soczewce potrafią rozpraszać światło i pogarszać kontrast.

Jeśli chodzi o konstrukcję, u wielu kierowców sprawdza się rozwiązanie, które daje komfort w dali i jednocześnie pozwala zerknąć na nawigację lub zegary bez nadmiernego zadzierania głowy.

U osób z prezbiopią (po czterdziestym roku życia) oznacza to często soczewki progresywne o parametrach dobranych pod prowadzenie lub tzw. biurowe, jeśli ktoś jeździ głównie lokalnie i dużo patrzy na ekran. Kluczowe jest, aby strefa dali była stabilna, a przejście do bliży nie wymuszało nienaturalnych ruchów głową.

• Antyrefleks zmniejsza odbicia od reflektorów i poprawia przejrzystość, ale musi być dobrej klasy, bo słaba powłoka szybciej się zużywa i może dawać więcej rozproszeń.
• Filtry barwne i żółte soczewki bywają kuszące, bo subiektywnie podbijają kontrast, ale przy zmierzchu mogą ograniczać ilość światła i pogorszyć widzenie w ciemniejszych fragmentach drogi.
• Fotochrom w aucie działa w ograniczonym zakresie, ponieważ szyby samochodowe blokują dużą część promieniowania UV; przy zmierzchu nie jest to rozwiązanie na olśnienia od reflektorów.
• Polaryzacja świetnie redukuje odblaski od mokrej nawierzchni i tafli wody w dzień, ale do jazdy po zmroku nie jest celem samym w sobie i wymaga rozsądnego doboru do warunków.

Jedna z częstszych pomyłek przy zakupie gotowych rozwiązań to wybór soczewek przyciemnianych z myślą o olśnieniach. W praktyce olśnienie od reflektorów nie znika od samego przyciemnienia, a za to spada widoczność pobocza, pieszych i oznakowania w cieniu.

Jeżeli ktoś po zmroku widzi gorzej, pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie refrakcji i jakości filmu łzowego, a nie szukanie mocniejszego przyciemnienia.

Zestawienie najczęściej proponowanych rozwiązań i ich działania o zmierzchu:

Dobór okularów dla kierowców: co sprawdzić na badaniu, żeby efekt był odczuwalny

Najlepszy efekt dają okulary dla kierowców dobrane po badaniu, które uwzględnia widzenie do dali, wrażliwość na olśnienie oraz realne warunki użytkowania w aucie. Sama komputerowa autorefraktometria to za mało, bo liczy się subiektywna refrakcja i stabilność widzenia w obuoczności.

Podczas badania zwracamy uwagę na kilka elementów, które przy jeździe o zmierzchu są szczególnie istotne: czy jest niewyrównany astygmatyzm, czy pacjent ma tendencję do nadmiernego rozluźniania akomodacji, czy występuje suchość oczu oraz jak wygląda widzenie obuoczne.

Czasem problemem nie jest sama ostrość, tylko to, że oczy nie współpracują idealnie i przy zmęczeniu pojawia się podwójne widzenie lub narastające rozmycie świateł.

Druga sprawa to dopasowanie oprawy i montaż.

Nawet świetna recepta nie zadziała, jeśli soczewki są źle wycentrowane względem źrenic albo oprawa jest zbyt duża i oko patrzy przez obszar o gorszych parametrach optycznych. Kierowcom zwykle proponujemy oprawy stabilne na nosie, z odpowiednią wysokością montażu, tak aby strefa dali była wykorzystywana naturalnie w pozycji za kierownicą.

• Jeżeli światła nadjeżdżających aut rozlewają się w gwiazdy, sprawdź korekcję cylindra i osi oraz stan powierzchni soczewek, bo porysowane szkła silnie rozpraszają światło.
• Gdy po dłuższej jeździe pieką oczy i rośnie wrażliwość na światło, często winny jest niestabilny film łzowy; w takiej sytuacji sama zmiana okularów może nie wystarczyć bez pracy nad nawilżeniem i higieną.
• Jeśli widzisz dobrze w dzień, a gorzej po zmroku, nie zakładaj od razu choroby; bardzo często wychodzi drobna wada do dali, która ujawnia się dopiero w półmroku.

Kiedy okulary dla kierowców nie wystarczą i trzeba szukać przyczyny medycznej

Okulary dla kierowców nie rozwiążą problemu, jeśli źródłem gorszego widzenia jest choroba oczu lub istotne zaburzenia przezierności ośrodków optycznych. Wtedy najpierw trzeba ustalić przyczynę, a dopiero potem dobierać korekcję.

Do czerwonych flag należą: nagłe pogorszenie widzenia, duża różnica między oczami, narastające halo wokół świateł mimo aktualnej korekcji, częste bóle głowy, a także sytuacja, gdy w krótkim czasie zmienia się moc okularów.

W takich przypadkach wskazana jest konsultacja okulistyczna w kierunku między innymi zaćmy, zmian rogówkowych, problemów z siatkówką lub jaskry.

Równie ważne jest sprawdzenie, czy nie ma znacznego zmętnienia lub zabrudzenia samych soczewek okularowych, bo to potrafi dać objawy bardzo podobne do problemu zdrowotnego.

Warto też pamiętać, że kierowcy z wysoką krótkowzrocznością lub znacznym astygmatyzmem częściej odczuwają różnice jakości widzenia między różnymi materiałami i indeksami soczewek.

Przy dużych mocach dobór konstrukcji i indeksu wpływa nie tylko na grubość, ale też na aberracje obwodowe, które w nocy potrafią być bardziej dokuczliwe niż w dzień.

Przeczytaj także: Jakie okulary do jazdy samochodem wybrać?